AI komt in de laptop zelf: dit check je voor je nieuwe apparaten koopt

Je volgende laptopronde is ook een AI-keuze

Tot nu toe was AI in je bedrijf iets dat je aanzette. Je opende een tabblad, je logde in, je koos een tool. Of je liet het niet aanstaan, en dan gebeurde er niets. Die scheiding was handig, want je kon precies afspreken waar AI wel en niet mocht komen.

Die scheiding verdwijnt zodra de AI in het apparaat zelf zit. En dat gaat sneller dan de meeste ondernemers denken: vanaf begin oktober staan er laptops in de winkel waarin de assistent geen programma meer is, maar een onderdeel van het besturingssysteem. Als je in de komende maanden toch laptops vervangt, neem je daarmee ook een AI-beslissing. Vaak zonder dat iemand die als zodanig heeft benoemd.

Wat Google precies verkoopt

Google kondigde op 21 september de Googlebook aan: een laptoplijn die vanaf 899 dollar te pre-orderen is en op 4 oktober in de Verenigde Staten uitkomt, een dag later in Canada, het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Frankrijk, Duitsland en Australië. Nederland staat niet in die eerste lijst. De apparaten komen van Acer, ASUS, Dell, HP en Lenovo, draaien op een Android-gebaseerd systeem met de desktopversie van Chrome, en krijgen volgens Google tot tien jaar updates.

Twee functies laten zien wat er verandert. Magic Pointer brengt Gemini naar wat er op je scherm staat: je wiebelt met je cursor en je kunt vragen om die rommelige agenda te ordenen of om te kijken of die mail echt van je bank komt. Google zegt dat de functie alleen op dat wiebelen reageert en dat je hem volledig kunt uitschakelen. Rambler zit op een eigen toets en zet gesproken gedachten om in geordende tekst, met koppen en checklists, ook in meerdere talen. Daar komt twaalf maanden Google AI Pro bij.

Het verschil met een AI-tab in je browser

Een assistent in een browsertabblad ziet wat jij erin plakt. Een assistent op systeemniveau kan zien wat er op je scherm staat, en dat is een wezenlijk ander gesprek. Op dat scherm staat bij een MKB-bedrijf gewoon de klantkaart open, of het loonoverzicht, of de mail van de accountant.

Dat is geen reden om er niet aan te beginnen. Het is wel een reden om de vraag anders te stellen dan bij een gewone laptopbestelling. Bij een tool vraag je: mogen we die gebruiken? Bij een apparaat vraag je: wat staat er standaard aan, wie kan dat veranderen, en wat vertrekt er als iemand het per ongeluk aanzet?

Dezelfde vraag speelt trouwens bij dicteren. Als je team spraak gaat gebruiken om aantekeningen en mails te maken, gaat er meer de deur uit dan bij typen: je dicteert vaak hele gesprekken na. We hebben eerder beschreven wat spraakbesturing praktisch oplevert en waar je op let, en dat geldt nu ook als de microfoon aan een toets op het toetsenbord hangt.

Vijf vragen die je stelt voor je bestelt

1. Wat staat er standaard aan, en kan ik dat centraal uitzetten? Een functie die je per apparaat moet uitzetten, staat na tien apparaten ergens nog aan. Vraag de leverancier of het in het beheer zit, niet alleen in de instellingen van de gebruiker.
2. Waar wordt het verwerkt? Sommige AI-functies rekenen op het apparaat, andere sturen het naar een server. Voor je verwerkingsregister maakt dat verschil, en het antwoord verschilt per functie.
3. Wat gebeurt er na twaalf maanden? Er zit een jaar abonnement bij. Weet voor je bestelt wat het daarna per medewerker per maand kost, anders staat die rekening er volgend najaar plotseling.
4. Wie mag het aanzetten bij een klantgesprek? Zodra AI meeschrijft bij contact met klanten, raakt het de transparantieregels van de EU AI Act. Dat is geen reden om het te laten, maar wel om het af te spreken.
5. Past het in je bestaande beheer? Een nieuw besturingssysteem betekent nieuwe uitrol, nieuwe updateafspraken en nieuwe logboeken. Vraag wie dat doet voor je twintig apparaten binnenkomen.

Wat je nu al kunt regelen, zonder nieuwe laptops

Nederland zit niet in de eerste ronde, dus je hoeft vandaag niets te beslissen. Maar de apparaten die je de komende jaren koopt, van welke fabrikant ook, gaan deze kant op. Microsoft en Apple zetten hun assistenten net zo goed dieper in het systeem. Drie dingen kun je nu al doen:

• Zet op papier wat een assistent van jullie mag zien. Niet per tool, maar per soort informatie: klantgegevens, personeelsgegevens, prijsafspraken. Dan hoef je die discussie niet bij elke nieuwe functie opnieuw te voeren. Begin bij de permissies die er nu al staan: wat volledige schijftoegang op een Mac werkelijk openzet is meer dan de meeste mensen denken.
• Neem AI mee in je inkoopgesprek. Vraag het bij je huidige leverancier gewoon na: welke AI-functies komen er op deze apparaten, en kan ik ze beheren? Dat kost een mail en voorkomt verrassingen.
• Kijk kritisch naar wat de assistent leest. Een assistent die je scherm of een document leest, leest ook wat iemand anders daarin heeft gezet. Dat is precies het risico dat we uitwerkten in ons stuk over verstopte instructies in wat je AI leest.

De eerlijke afweging

Er zit een reële winst in. Dicteren dat direct leesbare tekst oplevert, scheelt tijd bij verslagen en offertes. Een assistent die naar je scherm kan kijken, scheelt het heen en weer kopiëren dat nu de helft van het werk is. En voor bedrijven die toch al in Google Workspace zitten, is de stap klein.

Maar de winst zit in werk dat je nu al doet, niet in nieuw werk. Een laptop van 899 dollar terugverdienen met dicteren lukt alleen als er iemand is die veel dicteert. Dus doe het in die volgorde: bepaal eerst waar in jullie werk dit soort hulp echt tijd scheelt, en kies daarna de apparaten die dat mogelijk maken. Niet omgekeerd.

Wat je vooral niet wilt, is dat de AI-beslissing per ongeluk in de hardwarebestelling verdwijnt. Iemand vervangt de laptops, het staat allemaal standaard aan, en pas een half jaar later blijkt dat er gesprekken zijn meegeschreven waar niemand iets over had afgesproken.

Benieuwd wat dit voor jouw bedrijf betekent? We kijken het graag samen met je door.